Szukasz tłumacza ekspresowego z angielskiego i niemieckiego w Szczecinie? Najlepsze tłumaczenia!

ROZWÓJ SZTUKI BAROKOWEJ

Wiek XVII jest złotym wiekiem papiestwa, które los swój związało z losem jezuitów. Pozycje katolicyzmu w Europie środkowej, poważnie zagrożone w połowie XVI w., utwierdzone są na nowo. Nawet kraje protestanckie poddają się wpływom sztuki rzymskiej, przynajmniej w architekturze.

Architektura barokowa we Włoszech. Styl jest treścią i formą zarazem. Określiliśmy ducha baroku: jest on nowoczesny i chrześcijański. Formy, przynajmniej formy dekoracyjne, pozostają na ogół te same, jakich używał renesans: kolumny, pilastry, belkowania, frontony klasyczne: natomiast wszystkie zasady, które ustalali Serlio i Vignola opierając się na autorytecie Witruwiusza, idą powoli w zapomnienie. Depce się je i to właśnie w imię nowoczesności, tzn. w imię prawa artysty do decydowania o swej sztuce.

Architektura barokowa we Włoszech, którą odróżniliśmy od architektury okresu kontrreformacji, uległa znacznej ewolucji w ciągu stu pięćdziesięciu lat. Od prostoty przeszła do skomplikowania i powróciła do prostoty. Krzywa jej rozwoju jest bardzo odmienna od krzywej rozwojowej gotyku. Kościoły są najcharakterystyczniejszymi zabytkami stylu, ale nie należy zapominać o serii wspaniałych budynków świeckich, zwłaszcza pałaców i kolegiów. Możemy wyróżnić następujące etapy rozwojowe:

– a) Barok poważny i surowy do ok. r. 1630. Jego przedstawicielem jest Maderna (1556 -1629). Zrazu, co jest rzeczą naturalną, kontynuuje on sztukę kontrreformacji. Fasada o dwu kondygnacjach, wolutowe spływy, powtarzają się w Sta Susanna i Sta Maria della Vittoria w Rzymie. Plan krzyża łacińskiego II Gesu utrzymuje się nadal. Maderna wprowadza go nawet ponownie do bazyliki Sw. Piotra: podjęte w niej prace w r. 1607 są zarazem ostatecznym zarzuceniem projektów Bramantego i Michała Anioła. Okazała i ciężka fasada jest w każdym razie wyrazem nowych już założeń artystycznych. Jest ona zresztą niezależnym budynkiem, dostawionym do reszty budowli, który ma jednak własną funkcję: loggii dla błogosławieństwa papieskiego.

– b) Barok bujny – do końca XVII w. Trzy wielkie nazwiska to: Pietro da Cortona (1596 – 1669), Bernini (1598 – 1680) i Borromini (1599 -1667), wszyscy trzej z jednej generacji. W tym okresie zarzucono plan krzyża łacińskiego, w którym długa nawa zasłania kopułę. Następuje nawrót do planu krzyża greckiego (Rzym, SS. Martino e Luca po 1640, Pietro da Cortonaj: poszukuje się nawet form o wiele bardziej skomplikowanych: kościół rzymski S. Andrea al Quirinale (Bernini 1658) jest założony na elipsie: plan S. Ivo (Borromini 1642 -1660) miał przedstawiać pszczołę: w kościele S. Carlo alle Quattro Fontane (Borromini, 1638 – 1641) ściany nawy wyginają się po liniach krzywych, wypukłych u wejścia i przed ołtarzem, wklęsłych pośrodku. Linia prosta zanika w fasadach ustępując miejsca liniom krzywym, symetrycznym lub skontrastowanym (S. Agnese, Borromini, 1645 – 1650). Bemini ujmuje kościół Sw. Piotra w dwie wspaniałe wklęsłe kolumnady boczne, którym zawdzięcza sławę (1657 – 1660). Równocześnie przepych dekoracji wnętrza dochodzi do szczytu. Kościół Il Gesu ulega przekształceniom: Bernini wykłada marmurem i złotem wnętrze bazyliki Sw. Piotra: S. Agnese i S. Ignazio w Rzymie są niemniej’ bogato zdobione. Tendencje te przybierają na sile pod koniec wieku: kościół S. Maddalena w Rzymie (1690) w swym przeładowaniu i grze płaszczyzn jest już budowlą zdecydowanie rokokową. Po raz pierwszy spotykamy to słowo: oznacza ono najbardziej wybujałą formę baroku.

Rzym podlega wówczas wpływom Italii północnej, raczej Turynu niż Wenecji: o ile Sta Maria della Salute (1630) zachowywała jeszcze poczucie układu mas, to Sta Maria Zobenigo (1680) jest już tylko rzeźbionym ołtarzem. WT Turynie króluje G. Guarini (1624 -1683), uczeń Borrominiego. Prześciga on swego mistrza w kaplicy S. Suario i w swym Traktacie o architekturze odrzuca otwarcie autorytet Witruwiusza stawiając wyżej nawet gotyk i ogłasza podobanie się jako jedyną regułę architektury. Przykład jego i zasady bez trudu przejdą do Włoch południowych (Neapol, Lecce, Syrakuzy).

– c) Barok uspokojony (1700 -1750). Turyn sam dał sygnał uspokojenia. Juvarra (1685 -1735), jeszcze bujny w S. Balbina, jest klasyczny w swym wspaniałym panteonie narodowym Supergi (1730). W Rzymie, Galilei w fasadzie kościoła S. Giovanni in Laterano (1730) nawraca do Maderny: w fasadzie Sta Maria Maggiore, Fuga piętrzy porządki jak w wieku XVI (1743). W Sta Maria degli Angeli, Vanvitelli tak trafnie oddaje ducha sztuki Michała Anioła (1740), że długi czas dziełu jego odbierano sławę na rzecz tego wielkiego artysty renesansu.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.