Szukasz tłumacza ekspresowego z angielskiego i niemieckiego w Szczecinie? Najlepsze tłumaczenia!

RENESANS W POLSCE

Formy i zasady dojrzałego renesansu włoskiego pojawiają się w Polsce wcześniej niż we Francji i w Niemczech. Dwór Zygmunta I (1506- 1548), związany z dworem węgierskim, gdzie renesans włoski pojawił się jeszcze w XV w., jest rzecznikiem nowego stylu i popiera artystów włoskich. Za jego przykładem idzie możnowładztwo i patrycjat miejski, podczas gdy mieszczaństwo średnie i niższe duchowieństwo związane są silniej z tradycją gotycką, która trwa wyraźnie aż do połowy wieku, a nie zanika do jego końca. Po r. 1550 sztuka renesansowa wrasta już silnie w życie społeczne wszystkich warstw kraju, popierana przez późniejszych panujących, Zygmunta Augusta (1548 -1572) i Stefana Batorego (1574 – 1586). Upowszechniając się, nabiera cech w pełni rodzimych. Po r. 1600 renesans wiąże się już tylko głównie z mecenatem szlachty, a zwłaszcza mieszczaństwa. Obie te klasy tracą na znaczeniu jeszcze przed połową wieku wobec wzrastającej przewagi magnaterii, wiążącej się z ideologią kontrreformacji. Dzięki temu i poparciu dworu Zygmunta III (1587 -1632) już w końcu XVI w. pojawia się w Polsce barok, który ok. 1640 r. opanowuje całkowicie sztukę polską.

Architektura renesansowa w swej pierwszej fazie reprezentowana jest najlepiej przez dwa zabytki: przebudowany zamek królewski na Wawelu w Krakowie (1507 -1536, arch. Franciszek Florentczyk) i kaplicę grobową Zygmunta I przy katedrze krakowskiej (1519 – 1531, arch. Bartłomiej Berecci). Obie budowle stały się wzorem do naśladowania przez cały wiek

XVI i jeszcze później: zamek – dzięki swym pięknym krużgankom arkadowym, realizującym nie tylko nowy renesansowy ideał ładu i harmonii, ale i dążenia do wygody i reprezentacji – dla licznych zamków magnackich: kaplica Zygmuntowska – „perła renesansu włoskiego na północ od Alp“, o bogatej dekoracji rzeźbiarskiej i ornamentalnej – dla jeszcze liczniejszych magnackich i szlacheckich kaplic nagrobnych. W drugiej połowie wieku wytwarza się właściwy polskiemu renesansowi element konstrukcyjno-dekoracyjny, attyka polska, nieodzowny dodatek do wszystkich okazalszych budowli świeckich w Polsce. Znajdujemy ją na zamkach (Baranów, od 1579, klasyczny typ rezydencji magnackiej), dworach szlacheckich, ratuszach, kamienicach mieszczańskich (Kazimierz Dolny, pocz. XVII w.). Od r. 1578 do połowy XVII w. realizowane jest wedle projektu architekta B. Morando miasto Zamość, będące pierwszym w Europie renesansowej miastem zbudowanym od fundamentów wedle nowych zasad urbanistycznych. Po r. 1600 renesansowa jest niemal wyłącznie rodzima architektura sakralna, o formach prostych i powściągliwych, z bogatą dekoracją ramową ze sztukaterii.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.